Is het gezond wonen aan de Busch, wat vindt de GGD en de plaatselijke apotheker daarvan?

mw. Songül Mutluer, wethouder Zaanstad

voorzitter GGD Zaanstreek/Waterland

Postbus 2000

1500 GA Zaandam


26 februari 2019

Beste mevrouw Mutluer,

In de krant van vrijdag 22 februari j.l. las ik met aandacht het artikel over de vervuilde lucht rond de A8 in Koog aan de Zaan. De werkgroep A8-Coenbrug had u een dag eerder de uitslag van een (internet)enquête aangeboden, over de gezondheidsklachten die door het intensieve autoverkeer bij omwonenden bovengemiddeld lijken voor te komen.

Aangezien er in dit gebied meetpunten ontbreken, zijn er ook geen precieze cijfers beschikbaar die de hoeveelheden vervuilde lucht zichtbaar kunnen maken. Er ontbreekt volgens de bewonersgroep en de onderzoeker een actieve rol van de GGD om de gezondheid van de omwonenden te monitoren.

Sinds het najaar 2018 ben ik met een bewonersdelegatie van ca. 20 mensen in gesprek met de wethouder van Milieu van Zaanstad, dhr. Hans Krieger. Wij spreken met hem over de ernstige overlast die wij - met name - in het noorden van Zaanstad ervaren, vanwege de aanhoudende stroom vliegtuigen boven onze hoofden. Vliegtuigen, die net als autoverkeer, fijnstof verspreiden, alsmede het nog veel gevaarlijker ultra-fijnstof.

Binnen deze groep Zaankanters is het ontbreken van - onafhankelijke - meetpunten voor de luchtkwaliteit een grote zorg. En ook in dit dossier ontbreekt het aan een actieve rol van de GGD, om de gezondheid van de inwoners te monitoren. Preventie van ziekten is toch een van de doelstellingen van deze organisatie?

In een presentatie van de GGD Kennemerland – die ik vorig jaar zag bij een bijeenkomst van de PVRC (Platform Vlieghinder Regio Castricum) in Castricum, en bij de Luchtvaartdag in Amsterdam – bleek uit statistieken uit 2016 van de GGD Z/W, dat het percentage ernstig gehinderden in Assendelft 34% bedroeg. Daarbij mag er – volgens de onderzoekster van de GGD Kennemerland – van uitgegaan worden dat de helft daarvan ernstig slaapgehinderd is - 17% dus. Het is meer dan merkwaardig, dat er n.a.v. deze bekende, hoge percentages ernstig gehinderden door de GGD Z-W  geen nader onderzoek plaatsvindt, of plaats heeft gevonden naar de gezondheid van deze groep inwoners.

En dat terwijl in 1970 (!) artsen uit de Haarlemmermeer al mordicus tegen uitbreiding van Schiphol waren, vanwege de ernstige aantasting van de gezondheid van omwonenden. Het gaat dan om verhoogde kans op hart- en vaatziekten – geluidsoverlast levert stress op het systeem op - en COPD – veroorzaakt door fijnstof. En de bewijzen voor deze ernstige aantastingen van de gezondheid zijn na 1970 alleen maar toegenomen. Dan mag je in deze tijd toch een actieve rol verwachten van een GGD? Maar als 36 jaar inwoner van Assendelft zijnde, heb ik  nooit iets van onderzoek gemerkt.

Lezend in de Kadernota 2020 van de GGD, die op enig moment in de gemeenteraad van Zaanstad behandeld zal gaan worden, blijkt dat Schiphol nergens vermeld staat: niet onder de paragraaf Medische Milieukunde (MMK), en ook niet onder Omgevingswet.

Wat ik voornamelijk lees is de nadruk op het bereiken van een gezondere leefstijl door de inwoners zelf - met hulp van de GGD. (Zie punt 1 en 2 van de Strategische Agenda 2018-2021). Daar is niets mis mee, maar nergens staat iets over de verantwoordelijkheid van de gemeenten ten aanzien van het welzijn en gezondheid van hun inwoners.

Dat  Schiphol als gezondheidsrisico in de Kadernota 2020 ontbreekt, wekt weinig vertrouwen dat de plaatselijke overheid zich bekommert om haar  geluidgeplaagde, gezondheidbelaagde inwoners.

Het krantenartikel in het NHD van 22 februari j.l. vermeldt uw reactie op de bewoners van de A8-Coenbrug: 'Als gemeente vinden wij schone lucht belangrijk', en verder staat er, dat u samen met de Provincie stappen wilt nemen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Verder, dat u als voorzitter van de GGD Z-W zult gaan bekijken en beoordelen welke maatregelen de GGD kan nemen, om de gezondheid op korte termijn te bevorderen.

Wij, de groep die gebukt gaat onder Schiphol, zouden graag zien dat u als GGD-voorzitter op eenzelfde voortvarende manier zult willen handelen, waar het gaat om de gezondheid van vele inwoners van o.a. Assendelft en Krommenie.

Dat zou wat ons betreft ook inhouden dat er in de Kadernota 2020 een paragraaf komt die de schadelijke rol van Schiphol benoemt, met daarbij ideeën hoe de gezondheid van de gehinderden op korte termijn onderzocht zouden kunnen gaan worden. Alleen op die manier kunnen wij er als bewoners vertrouwen in hebben dat onze klachten ten aanzien van het vliegverkeer serieus worden genomen.

Graag hoor ik van u of, en zo ja welke, stappen er zullen worden genomen.



2018 Reactie Platform Krommenie, met de ervaringen van de apotheker


Nu de eerste onderhandelingen voor een nieuw college binnenkort van start gaan, wil het Platform Krommenie de serieuze problemen rond de Provinciale Weg N203 onder uw aandacht brengen.

Dit is nu al de drukste provinciale weg van Noord Holland en de Provincie verwacht dat het verkeer nog verder zal toenemen, met 20% tot 2030. Dit wordt mede veroorzaakt door de  voorgenomen bouw van 1250 nieuwe woningen rond de weg.

Bij de N203 tussen Assendelft en Krommenie zijn verkeerstechnische en gezondheidsproblemen.

Er wonen ongeveer 35.000 mensen rond de weg, bij hen gaan meer dan 17.000 gezonde levensjaren verloren als gevolg van fijnstof, ultra fijnstof en geluidsvervuiling.

Dit blijkt uit een studie van Goudappel / Coffenge (januari 2016), die in opdracht van de Provincie Noord-Holland is uitgevoerd, hierin staat dat in Krommenie 8293 DALY * verloren gaan en in Assendelft  8819 DALY * door luchtvervuiling.

Dus 17.000 mensen worden eerder ziek of gaan eerder dood door de verkeersituatie tussen Assendelft en Krommenie.

De schadelijke effecten van ultra-fijnstof zijn nog niet allemaal bekend, maar het wordt in alle organen aangetroffen, waaronder de hersenen. Het is in ieder geval duidelijk dat het schadelijk is; de veilige grens wordt nog steeds naar beneden bijgesteld.

Kinderen zijn extra gevoelig voor fijnstof, toch staan er 8 scholen vlak bij de N203. Trias VMBO staat letterlijk tegen de weg aan gebouwd. Deze school had volgens de huidige normen nooit meer gebouwd mogen worden. Ons is gebleken dat de Gemeenteraad van Zaanstad indertijd toestemming voor de bouw van deze school heeft gegeven, in de verwachting dat er een nieuwe weg zou worden aangelegd tussen de A8 en A9.

Uit een onderzoekje vanuit een apotheek in Krommenie blijkt dat het aantal longpatiënten Krommenie in 5 jaar tijd met 7% is gestegen. Mogelijk is er een verband met de milieuproblemen.

Verkeerstechnisch is er een probleem omdat er nu 11 knelpunten in dit stuk weg tussen A8 en A9 zitten. Dat zijn verkeerslichten, kruispunten, invoegstroken etc.  Daardoor zijn er vaak opstoppingen.

Verkeer wat vaak stopt, optrekt en stil staat zorgt voor meer milieuvervuiling en fijnstof. Uit de laatste berichten blijkt dat de nieuwe verbinding van A8 naar A9 nog wel 10 jaar kan duren.

In Noord Holland boven het Noord Zeekanaal is geen goede oost-west verbinding.  Zodra er in onze provincie een file staat op de Rijkswegen van Noord naar Zuid, wordt al het verkeer over de N203 geleid. Dat wordt bij calamiteiten zelfs aangeraden in de landelijke verkeersinformatie. Er zijn veel opstoppingen op de N203 en er is sluipverkeer door Krommenie en Assendelft.

Deze problemen worden niet opgelost door de plannen voor de nul plus variant, de helft van de knelpunten blijft dan bestaan en er blijft nog steeds teveel verkeer rijden tussen de twee drukke woonkernen. Het verkeer moet beter kunnen doorstromen, waardoor er minder luchtvervuiling ontstaat en de afstand van de weg tot de woonkernen moet groter worden gemaakt.

Wij denken daarom dat er een nieuwe verbinding tussen de A8 en A9 moet  komen om de  verkeers-  en gezondheidsproblemen in Assendelft en Krommenie op te lossen .  

De verdere ontwikkeling van de regio wordt gehinderd door een discussie over het werelderfgoed: de stelling van Amsterdam. Wij denken dat er een keuze gemaakt moet worden tussen gezondheid van de bewoners en dit erfgoed.

Ook het niet nemen van een beslissing en de verkeerssituatie ongewijzigd laten is ongewenst gelet op de huidige verkeers- en gezondheidsproblemen die alleen maar groter worden bij de verwachte toename van het verkeer.

De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) roept de politiek verantwoordelijken op om iets te doen aan de slechte luchtkwaliteit in de steden van Europa. De WHO schrijft hierover;

“Evidence shows that air pollution at current levels in European cities is responsible for a significant burden of deaths, hospital admissions and exacerbation of symptoms, especially for cardiorespiratory disease. Exposure to air pollutants is largely beyond individuals' control and requires action by public authorities at the national, regional and even international levels.”

Wij roepen u op om uw verantwoordelijkheid te nemen voor de leefbaarheid en gezondheid van de bewoners van Krommenie en Assendelft Noord door in het nieuwe collegeprogramma op te nemen dat er een nieuwe weg moet komen tussen de A8 en A9.

Namens het Platform Krommenie,

met vriendelijke groet;


Eén DALY kan worden beschouwd als één verloren jaar van "gezond" leven. De som van deze DALY's over de bevolking, of de ziektelast, kan worden gezien als een maat voor de kloof tussen de huidige gezondheidstoestand en een ideale gezondheidssituatie waarin de gehele bevolking leeft tot een gevorderde leeftijd, vrij van ziekte en invaliditeit.


Hieronder ziet u de overlast van de herriemakers, dag en nacht en nog erger, onzichtbaar en soms te ruiken, fijnstof- en ultrafjnstof, nano deeltjes. Er zijn regelmatig momenten, vooral bij Zuidenwiind, dat buiten converseren onmogelijk is vanwege elke twee minuten een vliegtuig.

Sinds 2003, staat het woonplezier onder druk, door o.m. de komst van de polderbaan, verdubbeling van het aantal vluchten, geluid, stank. Drukte, files op de N203, Krommenie kom je niet uit, een verbinding A8 A9 kan nog 10 jaar duren. Druk spoor het aantal treinen wordt verdubbeld. De borden stiltegebied zijn zonder toelichting weggehaald. Door nachtvluchten worden we beroofd van onze nachtrust. Leuk waterwoningen, weet u wat u kan verwachten in uw wijk, de jeugd met de aluminium bootjes rond uw huis. Uw kindertjes in een kano of met een opblaasbootje. Uw kinderen durven het water niet op, worden belaagd met water opspattende bootjes. Waterskiën van de ene Ham naar de andere. Zwemmen bij de plek van het oude zwembad naast het aan te leggen parkje, tussen de ratten, groenalg, botulisme en ander ongedierte. Met de warmere zomers stijgt de temperatuur van het polderwater >25 gr, meer bootjes, meer gewoel in de bodem, meer kans op botulisme (An van Briemen), dat zich ook verspreid rondom uw woning. De stank van de hoogovens, vieze kozijnen, sinds kort Grafiet alarm Tata Steel, uitstoot van grafiet deeltjes. Handhaving, bij de Zaanse Politie heeft bootjes overlast geen prioriteit, men komt dus niet bij klachten. Staatsbosbeheer trekt zijn handen ervan af, daar is geen geld meer voor. De Burgemeester van Zaanstad en diens echtgenote willen beslist niet in Zaanstad Noord wonen, vanwege het vliegtuig lawaai.